Ziya Gökalp Kimdir? Hangi Dönemde Yaşamıştır?

1876 Diyarbakır doğumlu olan Ziya Gökalp, Türk milliyetçiliğiyle bilinir. Veterinerlik okulunda eğitim almış olan Ziya Gökalp’in henüz 18 yaşındayken intihara teşebbüs ettiği bilinir.

Ziya Gökalp’in doğduğu yıl, Osmanlı Devleti’nde anayasanın ve meşrutiyetin ilan edildiği yıldır. Jön Türkler adı verilen aydın kesimin mutlak monarşiye karşı çıktığı, buna karşı mücadele ettiği, anayasal düzeni savunarak bu uğurda mücadele ettiği bir dönemdir. gençliğinde işte bu aydın sınıftan etkilenen Ziya Gökalp 19 yaşında, Jön Türklerle aynı ideolojiye (Türkçülük) sahip olan askeri tıbbiyeli öğrenciler tarafından kurulan İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye oldu (1885). fakat ne var ki II. Abdülhamit meclisi 1877 yılında fesh ettiği için meşrutiyet keisntiye uğramış, uzun sürecek olan istibdat dönemine girilmişti. bu istibdat dönemi içinde gizlice kurulan bu örgüte üye olmuş olan Ziya Gökalp 22 yaşındayken tutuklandı. 1 yıl hapis yattıktan sonra Diyarbakır’a, yani doğduğu yere sürgün edildi.

İttihat ve Terakki Fırkası’nın çalışmaları sonucu 1908 yılında Meşrutiyet ikinci kez ilan edildi. Gökalp de, cemiyetin Diyarbakır temsilcisi oldu. 1 yıl sonra fırka ona çok önemli bir görev verdi: Selanik’te gençleri İttihat ve Terakki fırkası saflarına çekmek için ziya gokalpçalışmalar yapacaktı. 36 yaşında bu görev için Selanik’e gönderilen Ziya Gökalp, sadece 5 yıl sonra İstanbul Üniversitesi’nde ilk sosyoloji profesörü oldu.

1. Dünya Savaşı sonrasında Malta’ya sürgüne gönderilen Gökalp, yürekli bir Atatürk taraftarı olarak 1921’de Diyarbakır’a geri döndü ve milli liderlere yol göstermek amacıyla sosyolojik makale serileri hazırladığı küçük mecmua’nın sorumlu müdürü oldu. 1922’de (Ministry of Public Deparmant of the Education) un Ankara’daki Kültürel Yayınlar Dairesine müdür olarak atandı ve orada ünlü eseri “Türkçülüğün Esasları” yayınlandı. Ateşli bir Türk milliyetçisi olan Ziya Gökalp, millet kavramı içinde Türk kültürünü, İslamı ve Batı teknolojisini bir araya getirmenin mümkün olduğunu savunmuştur.

1 Yorum

  1. Anonim 25 Mart 2015 Cevapla

Yorum Yap