Alevi Tarikatları ve Özellikleri, Alevi Tarikatları Hangileri

Alevi tarikatları deyince ilk akla gelenler Bektaşilik, Kadirilik, Mevlevilik, Rıfailik ve Halvetilik’tir.

Alevi Tarikatları

1.Bektaşilik:

Alevi Tarikatları konusunda Bektaşilik ön plana çıkıyor. Bu tarikat, Hacı Bektaşi Veli tarafından değil, onun düşüncelerini benimsemiş olan Balım Sultan tarafından kurulmuştur. 16. yy.da yaşamış olanBalım Sultan tarafından kurulan bu tarikat dört kapı inancını temel alır. Bu kapılar; şeriat, tarikat, hakikat ve marifet.

a)Şeriat kapısı: Peygamberin yolundan gitmektir.

b) Tarikat kapısı: Bir şeyhe bağlanmak ve “eline, beline, diline” hakim olmayı gerektirir.

c) Hakikat kapısı: Bu kapıdan giren Bektaşi, Allah’ı tanır, mutlak güzelliği görerek bütün insanları sevmeyi öğrenir.

d) Marifet kapısı: Nefsin tamamen arındırılarak Allah’a ulaşılmasıdır.

Bektaşi tarikatı zaman içinde Ahmet Yesevi ve Muhiddin Arabi gibi mutasavvıfların görüşlerini de içselleştirdiler.

Bektaşilerin ünlü dini törenleri “ayin-i cem” genellikle kış akşamları yapılır. Ayin-i cem’de ilahiler ve mersiyeler okunur, hatta kurban kesilir ve helva dağıtılır.

Osmanlı döneminde ilk padişahlar tarafından destek gören Bektaşilik, bir süre sonra Yeniçeri Ocağı ile bütünleşti. Yeniçeri Ocağı’nın bozulması ve disiplinsizlikleri sonucu II. Mahmut 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırınca Bektaşilik de yasaklandı ancak Abdülmecid döneminde Bektaşi tekkeleri tekrar kurulmaya başladı. II. Abdülhamit döneminde ise Bektaşilik tekrar eski günlerine tam anlamıyla kavuşmuş oldu.

  1. Kadirilik:

Abdülkadir Geylani tarafından kurulmuş bir tarikattır. Bu tarikatta müritler, şeyhin etrafında halka oluşturup gözlerini kapatarak zikir çekerler.Bu durum, kelime-i tevhidi temsil eder.

Kadirilik’te “bürhan gösterme” denilen olay vardır. Bürhan gösterme, vücudun herhangi bir yerine şiş saplama, ateşi avuçlama gibi faaliyetler yapılır.

Kadirilik, geniş bir coğrafyada etkilidir ve Eşrefilik, Rumilik, Esedilik gibi kolları da vardır.

  1. Mevlevilik:

Mevlana Celaleddin Rumi’nin oğlu Sultan Veled tarafından Konya’da kurulan ve tüm Anadolu’ya yayılan bir tarikattır.

Mevlevi tarikatına giren kişi 1001 gün sürecek olan “çile”ye başlar. Bu sürenin bir kısmı bir odada tek başına ibadetle geçer, geri kalan dönem ise tekkede hizmet etmekle geçer.

Mevlevilikte sema ayini önemlidir. Mutrib denilen müzikçiler ve tennure denilen semazenler semanın simgeleridir.

III. Selim ve II. Mahmut gibi Osmanlı padişahlarının Mevlevi olduğu bilinir. 18. yy.itibariyle Mevlevilik, tasavvuf dışında müzik, edebiyat ve şiir gibi çeşitli sanat dallarında da icraatlerin yapıldığı bir tarikat olmuştur.

  1. Rıfailik:

Tarikatın kurucusu 12. yy.da yaşamış olan Ahmed Rıfai’dir. Rıfai’ye, dolayısıyla bu tarikata göre tasavvuf; hurafeden arınmış bir din, sadece Allah için çarpan bir kalp ve sağlam bir nefstir. Açık zikirde Kuran-ı Kerim, dualar ve ilahiler okunur.

5.Halvetilik:

14. yy.da yaşamış olan Ömer Halveti tarafından kuruldu.Halvetilikte insan dünyevi isteklerine yüz çevirerek tamamen Allah’a yönelmelidir. Osmanlı Devleti’nde oldukça yaygın olan bu tarikatın Ruşenilik, Gülşenilik, Şemsilik olmak üzere toplamda 40 kadar kolu vardı.

1 Yorum

  1. Misafir 06 Aralık 2018 Cevapla

Yorum Yap