İstibdat Dönemi Nedir? II. Abdülhamit ve İstibdat Dönemi

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki bu yazı Sultan II. Abdülhamit Han’ı yargılama veya eleştirme yazısı değildir. O döneme neden İstibdat dönemi dendiği ile ilgili bir yazıdır ve içerikteki bazı noktalar iddiadan ibaret olabileceği gibi belgelerle sabit gerçekler de vardır. Konu değerlendirilirken, döneminde eğitim hamlesi gerçekleştirmiş(ki Atatürk de dahil cumhuriyeti ilan eden kadronun tamamı onun açtığı okullarda yetişmiştir), küçük bir kız çocuğunun hayatını kaybetmesine üzüldüğü için hiç düşünmeden Şişli Etfal Hastanesini yaptırmış bir padişahın neden böyle bir uygulamaya gittiğini Osmanlı’nın içinde bulunduğu şartları da düşünerek sorgulamak ve anlamaya çalışmak gerekir.

İstibdat Dönemi, II. Abdülhamit’in I. Meşrutiyet yönetimine son verdikten sonra (1878) başlayan ve II. Meşrutiyet’in ilan edilmesine kadar devam eden, baskıcı yönetimin hakim olduğu dönemdir. istibdat, despotizm demektir.

II. Abdülhamit, Meclis-i Mebusan’ı kapattıktan sonra yavaş yavaş bütün yetkileri kendinde topladı ve kişisel konutu Yıldız Sarayı’nı devlet yönetiminin merkezi durumuna getirdi. Osmanlı tarihinin ilk geniş kapsamlı istihbarat örgütünü kurdu. bu örgütün amacı Abdülhamit’e karşı yapılacak darbe ya da ayaklanmaları önlemek, siyasi rakipler hakkında bilgi toplamaktı. bu örgütün hafiye sayısı her geçen gün arttı ve çok geniş kapsamlı bir örgüt haline geldi. bilgi toplayan bu kişilere jurnalci (istihbaratçı) deniliyordu.

Baskıcı uygulamaların başlıca araçları, basına uygulanan boğucu sansür, her tarafa yayılmış bir hafiye örgütü ve en saçmasapan biçimlerinin bile teşvik edildiği jurnalcilikti. 1881’de bir komisyon kurularak bu komisyona basın-yayın organlarını denetleme yetkisi verdi. gazete ve dergiler sık sık kapatıldığı gibi padişahın oturduğu Yıldız sarayını çağrıştıran “yıldız” gibi bazı kelimelerin yayınlarda kullanılmasının yasaklandığı listeler oluşturuldu. hatta ve hatta II. Abdülhamit’in burnunun çok büyük olmasından mütevellit, bu yasaklı kelimeler listesine “burun” kelimesinin de girdiği bilinir.

istibdat donemi nedirİstibdat döneminde jurnalcilik faaliyetleri o kadar abartılmıştı ki, gizli hafiyeler halktan insanları maaşa bağlayarak jurnalcilik faaliyetleri yaptırıyordu. bu faaliyetlerde pek çok masum insanın da canı yanmıştı. Bu durum elbette II. Abdülhamit’in istediği bir şey değildi, zira hiç suçu günahı olmayan insanlar bile darbe ya da ayaklanma söylemlerine maruz kalıyor ve cezalandırılıyorlardı. Bu noktada jurnalcilik faaliyetlerinin kontrolden çıktığını söyleyebiliriz.

II. Abdülhamit’in kontrolü tamamen elinde tutmaya çalıştığı istibdat dönemi 1908 yılında II. Meşrutiyet’in ilan edilmesiyle son buldu. Bundan sonra devlet, ağır bir yenilgi ile noktalanan I. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar İttihat ve Terakki Partisi’nin kontrolüne geçmiş oldu.

Yorumlar

  1. Hayrettin 05 Mayıs 2016 Cevapla
  2. ben 13 Kasım 2015 Cevapla
  3. Emre 08 Kasım 2015 Cevapla
  4. Yıldız 27 Ağustos 2015 Cevapla
  5. Sefer Aytekin 28 Haziran 2015 Cevapla
    • Oha 08 Temmuz 2015 Cevapla
    • Ömer 01 Kasım 2015 Cevapla
  6. tarih hocası 19 Kasım 2014 Cevapla
  7. Buğra 18 Kasım 2014 Cevapla
  8. ali 06 Ocak 2014 Cevapla
    • Sefer Aytekin 28 Haziran 2015 Cevapla
    • Oha 08 Temmuz 2015 Cevapla
  9. faruk iyde 30 Eylül 2013 Cevapla
    • Misafir 31 Ekim 2013 Cevapla

Yorum Yap